Is de mens een dier? Die vraag wordt vaak gesteld tijdens mijn herfstwandelingen met groep zes. In die buitenles gaan wij op zoek naar sporen van zoveel mogelijk diersoorten: veertjes van vogels, het geluid van een zwerm spreeuwen en honden- en wormenpoep.
En als er iemand veel sporen achter laat in ons landschap dan zijn wij het wel: de mens. Maar: is de mens een dier? Als het antwoord op die vraag ‘ja’ is, dan hebben we er weer een soort bij (dat is dus meestal het geval). Maar dat gaat niet zonder slag of stoot. Er zijn altijd wel een paar kinderen die twijfelen.
Hoewel de spreeuw een ‘proater’ wordt genoemd in het Fries (een prater), versta je er weinig van. Van Friezen niet en van proaters niet. Dieren maken geluid om vrouwtjes te lokken, om territorium af te bakenen of om verder onduidelijke redenen. (Kan iemand mij vertellen waarom een blauwe reiger, nadat hij uit de slootkant is opgevlogen en veertig meter heeft gevlogen ‘kraaaá’ roept?)
Dieren zijn vaak lief voor elkaar binnen de eigen soort: apen vlooien elkaar, mieren maken gezamenlijk enorme bouwwerken en orkas jagen gezellig samen. Lief voor elkaar maar vaak heel gemeen tegen de ander. Ze maken ruzie, stelen elkaars eten en nemen soms zelfs een hapje van de ander.
Dieren hebben weinig tot geen empathie. Ze denken niet aan anderen, behalve in termen van lekker. Als een reiger een eendenpulletje uit het water pikt zie ik weinig spijt in zijn ogen en als ik samen met de kat van de buren kijk naar het uitvliegen van de jonge meesjes krijg ik sterk het idee dat we ook hierbij verschillende gedachten hebben.
Ik denk dat wij mensen inderdaad dieren zijn. Maar dat er bij de mens een flinke laag beschaving over het dierlijke gedrag ligt. Die laag slijt de laatste tijd heel hard. In sommige landen is ie al verdwenen. Daar vertonen de leiders weer ongegeneerd dierlijk gedrag. Met veel op de borst klopperij, oergeluiden maken, vriendjes vlooien en de vrouwtjes by the pussy grabben.
Dierlijk gedrag. Soms zelfs beestachtig. Maar wat doen we er aan? In een hok? Achter een hek? Leuk halsbandje om en aan de lijn?
Wij hadden ooit een haan die de kippetjes (zijn kippetjes?) mishandelde. Daar heb ik korte metten mee gemaakt: die is geëindigd in een ovenschotel. Laagje beschaafde kaas er over, heerlijk!
